Trong bối cảnh toàn cầu hoá, nguồn nhân lực chất lượng cao, làm việc năng suất sẽ góp phần gia tăng lợi nhuận gấp nhiều lần cho doanh nghiệp. Để mở rộng quy mô hoạt động, sản xuất, kinh doanh, đầu tư xây dựng thương hiệu, tăng thị phần trong nước lẫn ngoài nước, chìa khoá hội nhập thành công chính là đầu tư đào tạo nhân sự hiệu quả bao gồm trang bị kiến thức chuyên môn, vốn ngoại ngữ và kỹ năng làm việc chuyên nghiệp. Bên cạnh đó, chế độ đãi ngộ tốt chắc chắn sẽ giúp các doanh nghiệp đứng vững trong cuộc đua giành nhân lực trước xu thế nóng bỏng hiện nay.
Vươn tới
chuẩn “Pro”
Dù đã chuyển qua nền kinh tế thị trường khá lâu nhưng chúng ta vẫn
thiếu chiến lược đầu tư đào tạo từ gần đến xa cho chương trình phát triển nguồn
nhân lực trung, cao cấp, đạt chuẩn quốc tế. Vì thế hội nhập vào “thế giới
phẳng” - môi trường toàn cầu hóa, đoàn thuyền kinh tế Việt Nam đang bị hụt hẫng vì thiếu tướng
giỏi, quân tinh luyện. Nhìn tổng thể, bức tranh chung về lao động chất lượng
cao vừa thiếu về số lượng vừa yếu về chất lượng. Hàng năm, Việt Nam có khoảng
200.000 sinh viên tốt nghiệp các trường cao đẳng (CĐ), đại học (ĐH) và có thêm
hàng trăm người bổ sung vào danh sách đạt trình độ sau đại học. Thế nhưng
chỉ một phần nhỏ trong tổng số lao động
có trình độ cao này có thể đáp ứng nhu cầu tuyển dụng nhân lực trung cao cấp
của thị trường lao động. Lý giải điều này, một chuyên gia nhân sự cho rằng các
chương trình đào tạo ở các trường CĐ, ĐH nặng về lý thuyết, nhẹ thực hành nên
phần đông cử nhân, kỹ sư ra trường đều thiếu kỹ năng thực hành, tiếp cận công
việc chậm, hiệu quả làm việc thấp; khả năng sáng tạo, làm việc độc lập mờ nhạt.
Do vậy, nhấn mạnh đến mấu chốt quan trọng để tạo ra nguồn nhân lực cao cấp,
chất lượng cao là sự hiệp lực từ nhà đào tạo - người sử dụng lao động - người
lao động. Cả “ba nhà” này đều phải hướng tới mục tiêu tạo ra nguồn nhân lực cao
cấp, đạt chuẩn “Pro” - (chuyên nghiệp), đáp ứng xu hướng toàn cầu hóa của
thị trường lao động. Theo đó, nhà đào tạo phải cung ứng cho xã hội sản phẩm nhân
lực đạt chuẩn và được doanh nghiệp chấp nhận mua. Doanh nghiệp cũng phải chủ
động đặt hàng nhà đào tạo, tạo điều kiện hỗ trợ người lao động thực hành, nâng
cao kỹ năng tay nghề. Người lao động phải thay đổi tư duy vươn tới chuẩn “pro”
bằng cách nâng cao vốn ngoại ngữ, kỹ năng, kiến thức nghề nghiệp, tác phong làm
việc để hội nhập cùng với doanh nghiệp.
Chính sách thu hút nhân tài:
Để thu hút nhân tài, ngoài việc trải thảm đỏ mời gọi nhân viên giỏi,
người biết làm việc, các doanh nghiệp nên có chiến thuật riêng giữ chân nhân
viên của mình như chiến lược đào tạo về ngoại ngữ, về kỹ năng. Doanh nghiệp nên
chủ động tạo dựng nhân lực cao cấp từ chính nguồn nhân lực của mình. Ban đầu
việc thiếu đào tạo bài bản, ít kinh nghiệm cọ xát là không tránh khỏi nhưng
doanh nghiệp cũng nên lọc ra những cá nhân có tố chất phù hợp với hoạt động và
chính sách phát triển của doanh nghiệp mình. Sau đó tiến hành đưa nguồn nhân
lực tiềm năng này đi tham gia nhiều khoá đào tạo ngắn hạn và dài hạn. Các nhân
lực cấp cao sẽ phải được đào tạo toàn diện theo các môn học cơ bản, cần có
trong bất cứ chương trình MBA cấp tiến nào như: ngoại ngữ, khả năng lãnh đạo,
quản trị nguồn nhân lực, marketing, quản lý quy trình sản xuất, dịch vụ,... Từ
đó, mặt bằng chung về trình độ nhân lực cao cấp của các doanh nghiệp sẽ được
cải thiện từng bước và quan trọng là không gây ngắt đoạn quá trình kinh doanh
của doanh nghiệp.
Bàn về vấn đề này, ông Nguyễn Ngọc Tiến - Tổng Giám đốc Học hiệu Công
nghệ và Giáo dục Ngôn ngữ MEC Việt Nam tâm sự: “Thước đo thành công
của mỗi doanh nghiệp là gây dựng được hình ảnh chuyên nghiệp và văn hoá riêng. Đồng
thời, để có hiệu quả và thương hiệu tốt, đầu tiên doanh nghiệp nên trang bị cho
cán bộ vốn ngoại ngữ đủ để tự đáp ứng được nhu cầu công việc và tiếp đến là các
kỹ năng mềm”.
Đối với các doanh nghiệp, phạm vi
ngoại ngữ cần thiết chính là khả năng giao tiếp trôi chảy, đọc và xử lý tài liệu
chuyên ngành tốt, soạn thảo các văn bản thương mại hiệu quả. Để có hình ảnh
chuyên nghiệp, doanh nghiệp có thể đào tạo kỹ năng làm việc hiệu quả cho nhân sự
theo từng phòng ban chức năng. Những kỹ năng mềm bao gồm: Kỹ năng Làm việc Nhóm, Kỹ năng Chăm sóc Khách hàng, Kỹ năng Giao tiếp,
Kỹ năng Phân tích đối thủ, Kỹ năng Thuyết trình, Kỹ năng Đàm phán, Kỹ năng Thuyết
phục, Kỹ năng Quản lý, Kỹ năng Nắm bắt tâm lý và Giải quyết vấn đề, Kỹ năng Tổ
chức Hội nghị - Hội thảo…Ở mỗi vị trí nhân sự khác nhau, nhu cầu đào tạo cũng
hoàn toàn khác nhau. Hiện nay, các cơ sở đào tạo trong cả nước đều rất chú ý đến
việc tổ chức các khoá đào tạo nhân sự cao cấp…
Có thể khẳng định, vốn quý nhất
trong nền kinh tế tri thức là tri thức. Do vậy, chìa khoá hội nhập của chúng ta
chính là nguồn nhân lực chất lượng cao, yếu tố quan trọng và quyết định trong công
cuộc xây dựng và phát triển đất nước Việt Nam./.
Nhật Quang.
