 “Nguyên
lý kim tự tháp Minto” được phát triển dựa trên kinh nghiệm làm việc của
tác giả - Barbara Minto - tại McKinsey & Company, Inc. Hiện nay, bà
điều hành Công ty riêng của mình - Minto International, Inc. - chuyên
cung cấp dịch vụ đào tạo, huấn luyện Nguyên lý Kim tự tháp cho các hãng
tư vấn nổi tiếng tại Mỹ và châu Âu cũng như các tổ chức lớn của chính
phủ. Một trong những khách hàng của bà là Bob Waterman và Tom Peters –
các tác giả của cuốn sách “Đi tìm sự hoàn hảo” (In Search of
Excellence). Cuốn sách cung cấp những kiến thức bổ ích giúp chúng ta
nắm vững các kỹ năng viết, đọc, tư duy, thuyết trình hay giải quyết vấn
đề. Cuốn sách này được đưa vào chương trình giảng dạy của nhiều trường
đại học và trung học tại Mỹ và cũng được các hãng tư vấn lớn trên thế
giới sử dụng như một cuốn giáo trình thiết thực.
Nút thắt là gì?
Nút
thắt của phần giới thiệu không phải là vấn đề chính mà ta phải giải
quyết sau đó. Có thể hiểu nó là câu dẫn đi vào vấn đề chính, từ đó nó
tạo ra độ căng để làm bật lên câu hỏi.
Sau
khi thiết lập xong câu mở đầu cho chủ đề chính thì câu nút thắt có
nhiệm vụ tách người đọc ra khỏi câu chuyện trước đó và hướng họ tới
những gì xảy ra ở câu chuyện tiếp theo, họ sẽ tự hỏi: “Điều gì xảy ra
tiếp theo”? Minh họa 10 có thể chỉ ra các khả năng như vậy.
Minh họa 10. Hầu hết các văn bản phải trả lời được một trong số bốn câu hỏi
|
Tình huống
(Lái câu chuyện sang vấn đề chính)
|
Nút thắt
(Điều gì
xảy ra tiếp theo)
|
Câu hỏi
|
|
Cần thực hiện một công việc
|
Có cái gì đó cản trở chúng ta thực hiện công việc
|
Chúng ta nên làm gì?
|
|
Có một vấn đề
|
Đã có cách giải quyết vấn đề
|
Chúng ta thực hiện cách giải quyết như thế nào?
|
|
Có một vấn đề rắc rối
|
Đã có một giải pháp được đề xuất
|
Nó có phải là giải pháp đúng đắn hay không?
|
|
Hoạt động đã được tiến hành
|
Hoạt động bị dừng
|
Tại sao không hoạt động tiếp?
|
Minh họa 11 giải thích cụ thể về từng loại cấu trúc, tất cả được rút ra từ cuốn Những chặng đường quản lý của Henry Strage,
xây dựng từ những suy ngẫm trong quản lý kinh doanh suốt 30 năm qua.
Khi đọc nó, có thể bạn muốn ghi lại các phong cách thể hiện cốt chuyện
khác nhau dựa trên cấu trúc cơ sở “Tình huống-Nút thắt-Câu hỏi”
Minh họa 11. Phần giới thiệu cấu trúc một câu chuyện
|
PHÂN TÍCH RỦI RO TRONG ĐẦU TƯ
Có
thể nói trong số những quyết định mà lãnh đạo doanh nghiệp phải đưa ra,
thì không có quyết định nào mang tính thách thức và chiếm nhiều sự quan
tâm hơn việc lựa chọn cơ hội đầu tư vốn. Điều gì làm cho quyết định trở
nên khó khăn đến vậy, tất nhiên ở đây không phải là ở khâu lập dự án.
Khó khăn ở đây là tính khả thi và những ảnh hưởng, tác động của chúng.
Tính
khả thi cũng được phân thành các cấp độ. Ở cấp độ cao gồm hai yếu tố
kết hợp đó là sự thiếu chắc chắn trong điều kiện thực tế và sự thiếu
chắc chắn trong định lượng kết quả. Chính những điều này là cơ sở cho
các yếu tố rủi ro xâm nhập. Mặt khác yếu tố rủi ro cũng nằm ngay chính
trong các thiết bị và công cụ hỗ trợ ước lượng mức rủi ro mà các nhà
lãnh đạo đang sử dụng.
Cách
giúp các nhà lãnh đạo có được quyết định đầu tư vốn đúng đắn là cung
cấp cho họ công cụ đo lường rủi ro thực sự. Khi được trợ giúp bởi các
phương pháp đánh giá rủi ro này, họ sẽ có những kiến thức tốt để nhìn
nhận tổng thể quá trình và những tác động ngược lại mục tiêu chung.
David B. Hertz, Tổng quan kinh doanh Harvard
Tháng 1, 2 năm 1964 và tháng 9, 10 năm 1979
|
Tình huống = Tầm quan trọng trong lựa chọn cơ hội đầu tư vốn.
Nút thắt = Bạn có biết chắc đánh giá rủi ro chắc chắn không?
Câu hỏi = Có cách nào đo lường mức rủi ro không?
Trả lời = Có
|
|
XIN HỎI: BẠN KHUYẾN KHÍCH NGƯỜI LAO ĐỘNG NHƯ THẾ NÀO?
Đã
có rất nhiều bài báo, cuốn sách, bài phát biểu, buổi thảo luận từng
bàn luận xoay quanh câu hỏi, “Làm sao để tuyển được người lao động làm
những việc mình muốn?”
Nghiên
cứu tâm lý trong vấn đề tạo động lực thúc đẩy là công việc hết sức phức
tạp, những gì mà nó đạt được ở mức độ đảm bảo thực sự rất nhỏ. Nhưng
vẫn tồn tại một nghịch lý đó là, trong khi những kiến thức về vấn đề
này còn rất mờ mịt, nhiều người vẫn cứ hăng hái đổ xô đi tìm kiếm cho
mình những chứng chỉ mang tính lý thuyết suông đang được cấp tràn lan.
Tất
nhiên bài viết này chẳng thể ngăn chặn được thực tế đang diễn ra trên
thị trường đầy năng động. Nhưng vì những ý kiến này đã được kiểm nghiệm
tại nhiều Công ty, tập đoàn và các tổ chức khác, nên tôi hy vọng nó sẽ
giúp khắc phục nghịch lý nói trên.
David B. Hertz, Tổng quan kinh doanh Harvard
Tháng 1, 2 năm 1964 và tháng 9, 10 năm 1979
|
Tình huống = muốn người lao động làm việc thực sự
Nút thắt = cần áp dụng phương pháp thúc đẩy tâm lý
Câu hỏi = Chúng ta làm như thế nào?
Trả lời = Áp dụng những ý tưởng trong bài viết này.
|
|
CẬN CẢNH THỊ TRƯỜNG
Mọi
ngành công nghiệp lớn đều đã từng là một ngành công nghiệp phát triển.
Nhưng hiện nay, một số ngành công nghiệp khi đang đứng trên đà tăng
trưởng thì đồng thời cũng tiềm ẩn dấu hiệu của sự suy tàn. Còn ở những
ngành khác nhiều người nghĩ nó đang trong thời kỳ phát triển thịnh
vượng, thì đang ngừng phát triển. Trong mọi trường hợp nguyên nhân đe
dọa đến sự chậm phát triển hay dừng phát triển không phải bởi thị
trường bão hòa mà vì có sự thất bại trong cách quản lý điều hành.
Theodore Levitt, Tổng quan kinh doanh Harvard
Tháng 7, – 1960 và tháng 9, 10 – 1975
|
Tình huống = Các ngành công nghiệp đã ngừng tăng trưởng hoặc đang trên bờ vực suy thoái
Nút thắt = Có thể nguyên nhân do thị trường bão hòa.
Câu hỏi = Dự đoán đó có đúng không
Trả lời = Không, mà do thất bại trong quản lý, điều hành.
|
|
TÌM HIỂU CON ĐƯỜNG DẪN TỚI SUY THOÁI KINH TẾ
Trong
một vài năm trở lại đây, nền kinh tế Mỹ đã chứng kiến dấu hiệu suy
thoái của những “ông lớn” và nỗi trăn trở về thực tại kinh tế đang diễn
ra. Các nhà kinh tế học và các lãnh đạo doanh nghiệp đã gán sự suy
thoái kinh tế cho các nhân tố như sự bành trướng của OPEC, sự kém cỏi
trong hệ thống thuế và chính sách tiền tệ, sự phát sinh các cơ chế điều
chỉnh. Chúng ta thấy rằng những lý giải trên là không xác đáng, không
đầy đủ.
Họ
không giải thích được, ví dụ, tại sao tỷ lệ tăng trưởng lại suy giảm
một cách trầm trọng tại Mỹ cũng như tương đối ở châu Âu và Nhật Bản.
Hay tại sao nhiều ngành công nghệ cao và các ngành thế mạnh lại mất vị
trí dẫn đầu. Mặc dù có thể dễ dàng kể tên những áp lực từ nhiều phía,
điều hành chính sách, lạm phát, tiền tệ, luật thuế, giá nhân công, cạnh
tranh, nỗi lo cạn vốn, giá dầu nhập khẩu đã gây nên những thiệt hại cho
doanh nghiệp Mỹ, nhưng họ đã nhầm tưởng vấn đề nằm hoàn toàn ở đây.
Ví
như một nhà lãnh đạo người Đức, sẽ không bị thuyết phục bởi những lý
giải trên. Nước Đức nhập khẩu 95% tổng số dầu lửa (chúng ta nhập 50%),
lợi tức của chính phủ từ tổng sản phẩm quốc nội khoảng 37% ( chúng ta
đạt khoảng 30%), và người lao động được tư vấn trong việc ra các quyết
định quan trọng. Trong khi đó tỷ lệ tăng trưởng của Đức vẫn tăng đều
đặn từ năm 1970 và gần đây nó tăng gấp bốn lần chúng ta. Ở Pháp cũng
tương tự, ngày nay tỷ lệ tăng trưởng trong sản xuất của Pháp cao gấp ba
lần chúng ta ( Mặc dù chịu ảnh hưởng của các cuộc khủng hoảng gần đây
trong ngành thép và dệt may). Không có một quốc gia công nghiệp phát
triển nào được miễn trừ những khó khăn trên, các doanh nghiệp Mỹ cũng
không nằm ngoài những áp lực trên. Vậy tại sao chúng ta không tìm ra
điểm mất cân xứng mà các Công ty Mỹ đã trải qua?
Robert H. Hayes và William J. Abernathy
Tổng quan kinh doanh Harvard, tháng 7, 8 - 1980
|
Tình huống = Kinh tế Mỹ có những dấu hiệu suy thoái
Nút thắt = Các nước Pháp, Đức cũng đang đối mặt với vấn đề này, nhưng tình hình ở Mỹ tồi tệ hơn.
Câu hỏi = Tại sao?
Trả lời = Các nhà lãnh đạo không tập trung vào thế mạnh cạnh tranh công nghệ lâu dài.
|
Tại sao lại có trật tự đó?
Tuân thủ theo trình tự, Tình huống - Nút thắt - Câu hỏi
là điều cần thiết. Tuy nhiên, trình tự các phần có thể phản ánh giọng
điệu bạn muốn tạo ra cho văn bản của mình. Sau đây là bốn cấu trúc viết
lại theo bốn trình tự khác nhau. Hãy xem sự thay đổi nó như thế
nào:
CẤU TRÚC CƠ BẢN
|
Tình huống =
|
Mức độ đa dạng hóa công việc đã tăng 40% trong vòng 5 năm qua
|
|
Nút thắt =
|
Không chứng minh được lợi ích mà nó mang đến cho khách hàng từ bất kỳ công việc nào của chúng ta.
|
|
Câu hỏi =
|
Những nghiên cứu về sự đa dạng hóa công việc đó mang lại lợi ích cho khách hàng chúng ta như thế nào?
|
|
Trả lời =
|
Thiết lập một Dự án Phát triển Bền vững để nghiên cứu vấn đề này.
|
TIÊU CHUẨN: Tình huống - Dẫn luận - Giải pháp
Trong
những năm gần đây, Công ty đã chi những khoản tiền lớn cho việc nghiên
cứu đa dạng hóa công việc phục vụ cho khách hàng của chúng ta. Nếu
chúng ta không thực sự nỗ lực thì sẽ chẳng có ai trong văn phòng ở
London nghe chúng ta chứng minh các kết quả ta đạt được. Vì hiệu suất
nghiên cứu của chúng ta tăng 40% trong 5 năm qua, nên đã đến lúc lập
một Dự án Phát triển Bền vững để đảm bảo những nghiên cứu của chúng ta
đem lại lợi ích cho khách hàng.
Báo cáo này mới chỉ phác họa những vấn đề chính và nó nên được xử lý lại và kiểm tra trong quá trình thực thi dự án.
TRỰC TIẾP: Giải pháp - Tình huống - Nút thắt
Ưu
tiên hàng đầu trong Dự án Phát triển Bền vững nên dành cho việc cải
thiện khả năng trợ giúp khách hàng một cách đa dạng. Chỉ riêng ở London
công việc trợ giúp khách hàng của chúng ta đã thu được những kết quả
nhất định với mức tăng trưởng 40% trong vòng 5 năm qua. Chúng ta không
thể chỉ ra được bất cứ thành tích nào nếu không thực sự nỗ lực hết
mình.
LIÊN KẾT: Nút thắt - Tình huống - Giải pháp
Tôi
biết rằng, không một ai tại văn phòng ở London phổ biến những kết quả
nghiên cứu cho bất cứ khách hàng nào, mà đó là những kết quả đã được
chứng minh vượt quá những gì mà người đó có thể làm cho chính mình.
Tình trạng này thật đáng ngạc nhiên, vì kết quả thực nghiệm của chúng
ta tại khu vực này trong 5 năm qua là 40%. Quả thực chúng ta không thể
kêu gọi khách hàng thử nghiệm, nếu ta không chỉ ra được những lợi ích
và ý nghĩa của nó và giữ uy tín của chúng ta. Vì vậy tôi đề xuất, chúng
ta lập một Dự án Phát triển Bền vững để xác định xem chúng ta có thể
làm như thế nào để chứng minh ta đem lại được những lợi ích gì cho
khách hàng.
XUNG ĐỘT: Câu hỏi - Tình huống - Nút thắt
Chúng
ta có thể đảm bảo như thế nào về ý nghĩa của những nghiên cứu đa dạng
hóa công việc trong lĩnh vực của chúng ta? Những nghiên cứu này đã tạo
nên 40% kết quả thực nghiệm của chúng ta. Nhưng cũng có một số trường
hợp chúng ta không thể chỉ ra cho khách hàng thấy mình làm được cái gì.
Chúng ta đang đứng trước nguy cơ đánh mất vị thế trong khu vực nếu
chúng ta không tiến hành các biện pháp gia tăng giá trị cho mình.
Tôi
đề nghị chúng ta nên nhanh chóng thiết lập một Dự án Phát triển Bền
vững nhằm nâng cao kỹ năng làm việc thực tiễn mang lại những lợi ích
thiết thực cho khách hàng.
Ý nhỏ sẽ kể về gì?
Các
ý nhỏ không chỉ trả lời câu hỏi mới nảy sinh từ ý lớn, nó cũng chỉ rõ
bố cục của văn bản. Vì thế nếu là một văn bản dài, bạn sẽ đặt các ý này
vào phần giữa trang trong Hình 12. Bạn có thể lấy ra một đề mục làm ý
thứ nhất sau đó bắt đầu phát triển lên trên (xem Chương 10, Trình bày khối kim tự tháp lên giấy)
|
NGUYÊN LÍ KIM TỰ THÁP MINTO
Tác giả: Barbara Minto
Dịch giả: Bùi Quang Minh
NXB Trẻ, 2008
Số trang: 356, Khổ 16*24, Giá 62.000 VND
Cuốn sách được xuất bản theo hợp đồng chuyển nhượng bản quyền giữa Công ty cổ phần Tinh Văn và Barbara Minto
|
(Hết)
[1] Stage, Henry A, McKinsey & Company, Những chặng đường quản lý (Black Well, London) 1993
Copyright 2007. All Rights Reserved.  Giới thiệu trang này với bạn... |
Học kỹ năng 
